door Bas

Geschreven op 11 augustus 2022

In dit artikel leer je welke invloed de bedrijfscultuur heeft op het resultaat, hoe je deze in kaart brengt en welke types er zijn. En erg waardevol, hoe jij kan zorgen voor een verandering van de heersende bedrijfscultuur.

Definitie bedrijfscultuur

De bedrijfscultuur is een verzameling van waarden, normen en gedragingen die gedeeld worden door alle medewerkers in de organisatie. Het zijn de ongeschreven regels. Wat mensen telkens doen en zeggen, dat is cultuur.

Invloed van een bedrijfscultuur

Het succes van een bedrijf wordt onder andere bepaald worden door zichtbare factoren zoals strategie, structuur en systemen. De bedrijfscultuur is het ‘onzichtbare element’ en vormt de basis voor het dagelijkse handelen van de medewerkers.

De voordelen van een positieve bedrijfscultuur:

  • Indicatoren voor succes zoals winst, productiviteit en duurzaamheid, zijn sterk afhankelijk van de cultuur van een onderneming.
  • Betrokken medewerkers die het gevoel hebben ‘er bij te horen’, zetten eerder dat stapje meer, en dit leidt tot betere prestaties.
  • Bij een goede bedrijfscultuur is het percentage werknemers die vertrekken of ziek worden aanzienlijk lager dan bij een negatieve cultuur. En jouw bedrijf wordt aantrekkelijker voor goede sollicitanten.

Voorbeelden

Bol.com, Coolblue, Netflix en Apple zijn voorbeelden van organisaties die ‘het goed doen’ en zich onderscheiden met een sterke cultuur. Natuurlijk hebben zij hun harde factoren op orde. Maar zij onderscheiden zich van de concurrentie door een positieve bedrijfscultuur.

Hoe breng je de bedrijfscultuur in kaart?

bedrijfscultuur in kaart

De medewerkers vormen de basis, ga de dialoog aan met hun. Ga met ze in gesprek. Wat vinden zij van de klantgerichtheid? Wordt er naar elkaar geluisterd? Hoe is de communicatie met hun managers?

Vijf tips voor het meten en verbeteren van de cultuur

  1. Vind het wiel niet opnieuw uit. Kies voor bestaande slimme onderzoeken die zich hebben bewezen. Hier kun je van leren en het bespaart jou een hoop tijd.
  2. Maak er een continu proces van en neem de juiste beslissingen op basis van continu inzicht in de bedrijfscultuur.
  3. Maak het gemakkelijk en leuk voor medewerkers. Schotel ze geen lange vragenlijsten voor, maar slechts een paar vragen per keer.
  4. Pak door na verkregen inzichten. Zorg dat in één oogopslag duidelijk is op welke punten je als organisatie goed scoort en waar verbeterpunten liggen.
  5. Zorg dat je rapportages met inzichten altijd up to date zijn. In de snelle wereld waarin we vandaag leven kun je niet werken met verouderde gegevens.

Type bedrijfsculturen

Vind je het lastig om de vinger te leggen op de heersende cultuur? Quin en Cameron, onderzoekers van de Universiteit van Michigan maakten de volgende verhelderende opdeling:

1. De elitecultuur

Bedrijven met een elitecultuur trekken bewust hooggekwalificeerde kandidaten aan die erg competitief zijn ingesteld. Er werken veel toptalenten in hun vakgebied die leven voor hun werk. Er wordt van hun verwacht dat ze kritisch zijn.

2. De clancultuur

In de clan- of familiecultuur staat de relatie tussen mensen centraal. Het is een vriendelijke werkomgeving, waar de zorg voor klanten én medewerkers op de eerste plaats komen.

3. De ‘mensen onder elkaar’-cultuur

Functietitels betekenen weinig in deze organisatiecultuur, want iedereen doet er een beetje van alles. Van hiërarchie is geen sprake, er heerst een ontspannen sfeer. Iedereen is betrokken het het gemeenschappelijke doel om klanten tevreden te houden.

4. De nomadische bedrijfscultuur

nomadische bedrijfscultuur

Een nomadische bedrijfscultuur komt voor bij bedrijven die gevoelig zijn voor marktfluctuaties en waarin veranderingen aan de orde van de dag zijn. De onzekerheid leidt tot een grotere motivatie van de werknemers om nieuwe producten te ontwikkelen of de manier van werken te verbeteren.

5. De adhocratiecultuur

In deze organisatiecultuur spelen flexibiliteit, creativiteit en innovatie een grote rol. Er is een duidelijke toekomstvisie en medewerkers worden voortdurend uitgedaagd om te vernieuwen.

Heb jij zelf wel eens in een baan gezeten (of zit je er nu in?) waar jij je niet thuis voelt? Het kan dus zijn dat de bedrijfscultuur niet bij jou past, maar het kan ook andere redenen hebben.

Bedrijfscultuur modellen

Een andere manier om de bedrijfscultuur in beeld te brengen is het toepassen van bedrijfscultuur modellen, zoals het IJsbergmodel of het Ui-model.

IJsbergmodel

Edward T. Hall gebruikt het patroon van een ijsberg om de bedrijfscultuur weer te geven. in de vorm van een ijsberg. Het patroon heeft zichtbare en onzichtbare elementen. Voor een buitenstaander is dan ook niet altijd alles te begrijpen.

De top van de ijsberg, die uit het water steekt, vertegenwoordigt de zichtbare elementen van een organisatiecultuur. Daaronder liggen de verborgen structuren van de bedrijfscultuur die het grotere en dus belangrijkste onderdeel vormen.

Hofstede ui-model

Een organisatiecultuur bestaat uit verschillende lagen, het ui-model van Hofstede (1991) weet dit krachtig te verbeelden. Hoe dieper de laag, hoe moeilijker het is deze laag te veranderen.

  • De buitenste laag is de laag van symbolen. Dit zijn de meest oppervlakkige kenmerken van een organisatiecultuur, zoals vakjargon, kleding en huisstijl.
  • Helden vormen de tweede laag: personen die over eigenschappen beschikken die in de cultuur erg belangrijk zijn, respect afdwingen en daarom fungeren als gedragsmodel.
  • De derde laag is die van rituelen. Dit zijn gezamenlijke activiteiten die als sociaal essentieel worden beschouwd, zoals groeten, recepties, etcetera.
  • De vierde en binnenste laag is die van de waarden, de kern van een organisatiecultuur. De kernwaarden geven aan welk gedrag in de organisatie als goed of slecht, als normaal of abnormaal, als rationeel of irrationeel wordt beschouwd.

Bedrijfscultuur bepalen

bedrijfscultuur bepalen

Wil jij een succesvolle cultuurverandering in jouw organisatie? Dan is de allerbelangrijkste vraag: Welk gemeenschappelijk doel moet worden bereikt met de ontwikkeling van deze cultuur?

Verder is het belangrijk dat de bedrijfscultuur zowel intern in balans is met de bedrijfsstrategie, als extern met de uitdagingen van de zakelijke omgeving zoals concurrentie.

Bedrijfscultuur aanpassen doe je zo

1. De fundamentele vraag

Zoals hierboven al genoemd, is de belangrijkste vraag: Welk doel moet worden bereikt met een nieuwe cultuur? Dit moet je in kaart brengen voordat je iets gaat doen.

2. Status quo: wat is de huidige cultuur?

Het meten van de huidige bedrijfscultuur hebben we al beschreven. Kijk ook naar de geschiedenis van het bedrijf. Deze achtergrond geeft informatie over hoe de managementstijlen, teamdynamiek, subculturen en gedeelde waarden in het verleden zijn ontstaan.

3. Discussie met beslissers

Ga samen na wat de sterke punten van de vorige cultuur waren en waar de zwakke punten liggen, in hoeverre deze beïnvloedbaar zijn of waren of te wijten waren aan externe omstandigheden.

4. Wat wil je bereiken?

Het is essentieel om na te denken over de strategische richting, zodat je kunt definiëren welke culturele stijlen moeten worden benadrukt en welke moeten worden afgezwakt.

5. Formuleer een doel

Dit kan bijvoorbeeld zijn: samen creëren we een klantgerichte en innovatievriendelijke bedrijfscultuur.

6. Ga aan de slag!

Zorg voor regelmatige communicatie met je medewerkers over de toestand van het bedrijf en de nieuwe waarden. Het wij-gevoel en de betrokkenheid nemen direct toe. Leidinggevenden die het goede voorbeeld geven en de bedrijfscultuur bewust ondersteunen zijn van groot belang voor het gewenste resultaat. Walk the talk!

Ook voor jou

Passie

Carrièreswitch maken in 10 stappen

Een carrièreswitch of loopbaanverandering doe je niet zomaar. Misschien...

Lees meer...

door Bas Smeets op 27 september 2022

Blog

Talenten ontdekken. Dat doe je met onze tips + vragen

Iedereen heeft talenten. Weet jij eigenlijk welke talenten jij hebt? En waarom...

Lees meer...

door Bas Smeets op

Kennisbank

Loopbaanadviseur. Krijg weer energie uit je werk

Begin jij te merken dat je minder energie of voldoening uit je werk haalt?...

Lees meer...

door Bas Smeets op

Pin It on Pinterest

Share This